Ehli Sünnet Vel Cemaat ve Sapık Fırkalar

    EHL-İ SÜNNET VEL CEMAAT VE SAPIK FIRKALAR

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْد۪ي لِلَّت۪ي هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِن۪ينَ الَّذ۪ينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَب۪يرًاۙ ﴿9﴾
“. Gerçekten bu Kur’an en doğru olan yola götürür ve iyi işler yapan müminler için büyük bir mükafat olduğunu ve ahirete inanmayanlar için elem dolu bir azap hazırladığımızı müjdeler.” (İsra Suresi,10)
وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَاكُمْ اُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَآءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَه۪يدًاۜ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّت۪ي كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۜ وَاِنْ كَانَتْ لَكَب۪يرَةً اِلَّا عَلَى الَّذ۪ينَ هَدَى اللّٰهُۜ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُض۪يعَ ا۪يمَانَكُمْۜ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُ۫فٌ رَح۪يمٌ ﴿143﴾
    “Biz, sizleri ılımlı bir ümmet olarak (hayırh bir ümmet olarak, istîdâtlı bir ümmet olarak) halk ettik. Böylece, sizler insanlara birer şahit (ve örnek) olasınız ve Peygamber de size bir şahit (ve örnek) olsun diye sizi orta bir ümmet yaptık. Siz, yeryüzünde Allah’ın şahitlerisiniz. Peygamber de kıyâmet günü size şahit olsun.”Her ne kadar Allah’ın doğru yolu gösterdiği kimselerden başkasına ağır gelse de biz, yönelmekte olduğun ciheti ancak; Resûl’e tabi olanlarla gerisin geriye dönecekleri ayırd edelim diye kıble yaptık. Allah imanınızı boşa çıkaracak değildir. Şüphesiz, Allah insanlara çok şefkatli ve çok merhametlidir.” (Bakara Suresi, 143)
    İslam’ın temel ilkesi İtikat yani inançtır. İslam altı temel inanç üzerine kurulmuştur. İslam’da inancın kaynağı ise, vahiydir, özü ise Tevhittir; ”LAİLAHE İLLALLAH MUHAMMEDÜN RESULULLAH” “Allah’dan başka ilah, tanrı yoktur. Hz.Muhammed Mustafa (s.a.v)de Allah’ın kulu ve Resulüdür.” Temel prensipleri ve ayrıntılarının tamamıyla birlikte bir bütün oluşturur.

    Peygamberimiz (s.a.v.) buyuruyor: “Yahudiler yetmiş bir fırkaya ayrıldılar. (Bunlardan) biri Cennette, yetmişi ateştedir. Hıristiyanlar da yetmiş iki fırkaya ayrılmıştır. (Onlardan da) yetmişbir fırka ateşte, biri cennettedir. Muhammed’in canı (kudret) elinde bulunan (Allah-u Teal’âya) yemin ederim ki elbette benim ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacaktır. Bir fırka Cennette yetmiş iki fırka ateştedir. Bunun üzerine: “Ya Resulullah! Cennette olan fırka kimlerdir?” diye sorulduğunda, Resulullah (s.a.v) Efendimiz: “Ehl-i Sünnet Ve’l Cemaattir.” diye cevap verdi. (İbn-i Mace, Fiten:17 No: 3992 2/1322 Ebu Davud, Sünnet: 1 Na: 4596 2/608 Ahmedİbn-i Hanbel, MüsnedNa: 8404 3/229)

    İşte sevgili Peygamberimiz (s.a.v.) in, Hulefâ-i Râşidîn'in (dört halife'nin) ve bütün sahabelerin gittiği yolda olanlara Ehl-i sünnet ve'l-cemaat ve Fırka-i Nâciye denir. Bu yoldan ayrılanlara da Fırkâ-ı dâlle (sapık fırkalar) denir.

    Çünkü Yüce Allah buyuruyor: ”Hak’tan sonra sapıklıktan başka ne var ki!” (Yunus Suresi, 32)
    Bazı reformcu itikadı bozuklar, 72 sapık fırka da, (Biz kitap ve sünnete göre hareket ediyoruz) demiyor mu? Vehhabiler, (Biz Kur'an’a ve sünnete uymuyoruz) mu diyorlar? Şiîler veya diğer fırkalar farklı mı söylüyorlar?

    Evet, bütün batıl sapık fırkalar da, biz kitaba ve sünnete uymaktayız diyorlar. Böyle belirsiz konuşmak mezhepsizlerin taktikleridir. Sünnet, Resulullah'ın bildirdiği yoldur. Cemaat da Ashab-ı kiramdır. Sünnet ve cemaat ehli yani Ehl-i sünnet vel-cemaat, Resulullah'ın ve Ashab-ı kiramın gittikleri, itikattaki tek doğru yol demektir. Bir hadis-i şerifte de Efendimiz(s.a.v): ”Kurtuluş fırkası, benim ve Ashabımın gittiği yolda bulunanlardır.” [Tirmizi]
    Peki, öyleyse Ehl-i sünnet vel-cemaat nedir?
    Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v)in sünnetine ve Sahabelerinin (r.anhum) yoluna bağlı olan ve onların izlediği dini yol ve metodu benimseyen kişilere denir.

    Kur'an ve Sünnet üzerinde birleşmiş, ihtilâf ve tefrikadan sakınmış, dinde münakaşaya fitneye sebep olan hususlarda aklı değil, Kitap ve Sünneti kaynak alan, nasları esas kabul eden topluluktur. Bu kimselerin inanç yönünden ne ifratı ne de tefriti vardır.
    Peygamber (s.a.v)Efendimiz sünnetine uyulmasını emrettiği gibi, kendi ashabına da uyulmasını emir buyurmuştur. Ashaba uyulduğu takdirde, insanları doğru yola götüren gökteki yıldızlara benzetilmiştir. "İçinizde benden sonra yaşayanlar birçok ayrılıklara şahit olacaktır. Size sünnetimi, hidâyete erdirilmiş, doğru yolu bulmuş halifelerimin sünnetini (yolunu) tavsiye ederim. Ona sımsıkı sarılın, âdeta dişlerinizle tutun, sonradan çıkacak şeylerden sakının. Çünkü her uydurma, bid'at; her bid'at sapıklıktır." (Ebû Dâvûd, Sünne, 5)

    "Ümmetim, sapıklık üzerinde bir araya gelmez. İhtilâf gördüğünüz zaman size 'sevâdu'la'zam (en büyük olan ve hak üzere bulunan topluluğa katılmayı) tavsiye ederim." (İbnMâce. Fiten)
    Sevâdu'l-a'zam: Sırât-ı Müstakim metodunu benimseme hususunda görüş birliği içinde bulunan topluluk olarak tefsir edilmiştir. (İbnü'l-Esir, en-Nihâye, II, 419)

    "Allah’u Teâlâ ümmetimi sapıklık üzerine bir araya getirmez. Allah'ın rahmet eli cemaâtledir. Kim cemaâtten ayrılırsa; cehenneme atılacaktır."diye buyurmuştur. (Tirmizî, Fiten, 7)

    Ehl-i Sünnetin inançları özetle şöyledir; Allah-u Zülcelal bütün kemal sıfatlarla vasıflanmıştır. Hiçbir eksiği yoktur. Her şeyin yaratıcısı O’dur. Zatında bir olduğu gibi sıfatlarında da birdir.

    Ezelidir Hiçbir şey yokken O var idi. Ne isim ve ne de sıfatlarında sonradan meydana gelme diye bir şey yoktur.
    O, her şeyi ilmi ile bilir. İlmi ise ezeli bir sıfatıdır. Kudreti ile Kadir’dir. Kudret sıfatı ise ezelidir. Yaratması ile Halik’tır. Yaratma ise ezeli bir sıfatıdır. O, fiili ile fâil, fiil sıfatı ise ezelidir.

    Bütün fiiller mahlûk, Allah-u Zülcelal’in fiili ise mahlûk değildir. O’nun sıfatları ne hadis (sonradan olma) ne de mahlûktur O’nun hiçbir sıfatı yaratıkların sıfatlarına benzemez.

    O’nun bilmesi bizim bilmemize, O’nun kudreti bizim kudretimize, O’nun görmesi bizim görmemize, O’nun işitmesi bizim işitmemize, O’nun konuşması bizim konuşmamıza benzemez. O’nun rızası, gazabı ve bütün sıfatları, alet, harf, keyfiyet ve ses gibi şeylerden münezzehtir.
Bizim sıfatlarımız hadistir. Yani; alet, harf, keyfiyet, hal ve ses gibi şeylerden meydana gelir.
Allah-u Zülcelal ebedidir Varlığı sonsuzdur.

    Ehl-i sünnet, ameli sahada dört; Hanefi, Şafii, Maliki, Hanbeli, İtikadda ise; Eş’arî ve Maturîdî fırkası olmak üzere iki fırkadır. Bu mezhepler arasında bazı teferruatlarda farklılıklar olsa da, inanç esaslarında birbirine aykırı değildirler.
İmam İbnu Subkî, Şerh-u Akîdet-i İbn-il-Hâcib adlı eserinde diyor ki: "Ehli Sünnet vel Cemaat, bir tek akîde üzerinde ittifak ettiler. Allah Teâlâ'nın hakkında vacib, caiz ve muhal olan sıfatlarda ihtilaf etmediler. Ancak bu itikada ulaşabilecek bazı meselelerde ihtilaf ettiler. Yani delillerde ihtilaf ettiler.
    Uzun araştırmalardan sonra anlaşılıyor ki, Ehli Sünnet vel Cemaat üç taifedir: Birincisi, ehli hadistir. Bunlar, sadece Kitab ve Sünnete dayanırlar; bundan başkasına iltifat etmezler. Bunların delilleri, Kitab, Sünnet ve İcmâ-i ümmettir.
    İkincisi, fikir, sanat ve aklî delillerle meselelerini muhkemleştiren (güçlendiren) taifedir. Bunlara Eş'ârî ve Hanefî denilir. Eş'ârilerin imamı, Ebu-l-Hasen el-Eş'ârî; Hanefîlerin imamı ise Ebû Mansûr el-Mâturîdî'dir. Bunlar aklî delillerde ve maksatlarda müttefiktirler. Sem'î delillerden aklın mümkün gördüğü meselelerde de müttefiktirler. Ancak maksat olan bazı itikâdî meselelerin delillerinde, mesela tekvin ve taklid meselelerinde ihtilaf ettiler.
    Üçüncüsü, keşif ve ehli vicdan taifesidir. Bunlara sofiyye denilir. Sofîler de bidâyette, ehli nazar ve istidlal, yani Eş'ârî ve Matûrîler gibidirler. Nihayette ise keşif ve ilhamla hükmederler.
    Bid’at kaç türlüdür?
    Resulullah(s.a.v) Efendimizin ve Onun dört halifesinin zamanlarında dinde olmayan bir inanışı, bir işi, bir sözü ortaya çıkarmak ve böyle bir bozukluğu yaymak ve bundan sevap beklemek yasak edilen bid'at olur. Bid'at üç türlüdür:
    1- İslamiyet’in küfür alameti dediği şeyleri zaruret olmadan kullanmak, en kötü bid'attir.
    2-Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiklerine uymayan inanışlar da kötü bid'attir.
    3- İbadet olarak yapılan yenilikler, reformlar, amelde bid'at olup büyük günahtır.
    İbadetlerde böyle değişiklik yapanlara da bid'at ehli denir.
    Hadis-i şeriflerde buyuruluyor ki:
    “Her bid'at sapıklıktır.”[Müslim]
    “Bir bid'at çıkaranın namazı, orucu, haccı, umresi, cihadı, tevbesi, farzı, nafilesi ve hiçbir iyiliği kabul olmaz, hamurdan [yağdan] kıl çıkar gibi, dinden çıkması kolay olur.”[İbniMace]
    “Allah’u Teâlâ, bid'at ehlinin ne duasını ne zekatını ne haccını, ne namazını, ne de sadakasını kabul eder, yağdan kıl çıkar gibi dinden çıkar.”[Deylemi]
    “Bid'at ehli, bid'atini Allah rızası için terk etmedikçe, hiçbir ameli kabul olmaz.” [Deylemi, İbniNeccar, Ebu Nasr, İbniEbi Asım]

    İlk bid'at fırkalarının ortaya çıkışı, Hz. Ali (r.a.)'ın hilâfeti dönemindedir. Şehristâni (549/1154) İslami fırkaları; Kaderiyye, Sıfatiyye, Hâriciyye ve Şiâ olarak dört ana gruba ayırmış, yetmiş üç fırkanın bunlardan yayıldığını belirtmiştir. (Şehristânî, a.g.e, 1, 15).

    İbnHazm ise, (ö.457/1065), İslami mezhepleri: Ehl-i sünnet ve cemaat, Mu'tezile, Mürcie, Şîâ ve Hariciler olarak beş grupta toplamış, bunlardan ehl-i sünnet'i hak ehli", onun dışındakileri ise, bâtıl ehli" olarak belirttikten sonra, ehl-i sünnet'i, sahabe ve tabiînin seçkinleri, ehl-i hadis ile onlara uyanlar olarak tarif etmiştir. (İbnHazm, el-Fısal, II, 113)
    Bugün Biz Selefiyiz diye ortaya çıkanlar Harici, Vahhabi zihniyetindedirler gerçek Selefilikle alakaları yoktur. İslam düşmanları tarafından Vatikan, Mason ve Siyonistler tarafından kullanılmakta büyük bir fitne kaynağıdır.

    Ehli Bidat; Bid'at ehli, hevâ ehli, dalâlet ehli, şüpheler (şubûhât) ehli, tefrika ehli demektir. İlim ehline göre bunlar aynı şeyin değişik isimleridir. Bunlar Kitap ve Sünnet'e ve Ümmetin, ashabın yolunu ve metodunu izleyen selefinin anlayışına aykırı görüşler ortaya koyan kimselerdir.

    İslâm dininde bid'at, Allah'ın ve Rasûlünün teşri' buyurmadığı, farz veya müstehap türünden olmayan, bunlarla ilgili olarak hiçbir şekilde emretmediği şeylerdir. Ancak şer'î deliller ile bilinen hususlar ise, Allah'ın göndermiş olduğu dinin kapsamı içerisindedir. Peygamber (s.a.v) Efendimiz din hususunda sonradan ortaya çıkan şeylerden ümmetini sakındırmış, bunların bid'at olduğunu her bid'atın da insanı cehenneme sürükleyeceğini haber vermiştir. (Ebû Dâvûd, sünne, 5)
Bidatın din hususunda ashâb-ı kirâm ile tabiilerin yapmadığı ve şer'î delîlin gerektirmediği, sonradan ortaya çıkarılmış şeylerdir. Ehl-i sünnet akîdelerine aykırı itikatta bulunan ve fakat ehl-i kıble olan kimseye de "bid'atçı" denir. Bunlar, Cebriye, Kaderiye, Rafıziler, Haricîler, Muattıla (Mu'tezile) ve Müşebbihedir. Bunların her biri on iki gruba ayrılmıştır. Toplam yetmiş iki fırkadır. (Seyyid Şerif Cürcânî, et-Ta'rifât, s.40. 43)
    SAPIK FIRKALAR
    Şunu söyleyebiliriz: İlim ehlinin doğru kabul edilen görüşlerine göre bid'at ehli gruplarını sayı olarak tam olarak tesbit etmek imkânsızdır. Ancak bunların en ünlüleri şöyledir:

    1.Hâricîler: Bunlar, İmam Ali (r.a)'a karşı çıkan ve ayaklananlardır. Bunların ayaklanmaları Irak'ta başlamıştır.Bu mezhebin mensupları, Hz. Osman, Hz. Ali, Hz. Talha (r.anhum), Hz. Aişe(r.anha) ashabı kiramı tân etmek ve kendileri dışındaki bütün Müslümanları tekfir etmişlerdir. Ayrıca bunlar, küçük ve büyük günah işleyenleri de kâfir sayarlar. Bunlar da kendi aralarında pek çok bid'atleri ilave ettiler ve yirmiden fazla fırkaya bölündüler.

    2.Râfîzîler: Bunların bid'atleri ise Hz. Peygamber (s.a.v)'ın Hz. Ali(r.a)'nin hilafetini nâss ile tayin ettiğini, Hz. Ebu Bekir (r.a)'ın ve Hz. Ömer(r.a)'in Allah'ın Rasulünün emrine muhalefet ettiklerini ileri sürmeleridir. Daha sonraları bunlardan Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman'ı(r.anhüma) ve başka ashabı yoluyla rivâyet edilmiş hadisleri de reddederler, Kur’ân-ı Kerim'in manâlarına aykırı görüşler serdederler, yalan söylemeyi helâl kabul ederler.

    3. Kaderiye: Kaderi inkâr edenler. Bunlar da Allah'ın kadım ilmini kabul etmezler.Olmuş ve olacak bütün hadise ve eşyanın ezeli olan ilm-i ilahide mevcud olup yazılı bulunduğunu kabul etmeyenler, kullara ait fiillerin Allah’ın yaratmasıyla değil, kulun icadıyla meydana geldiğini iddia edenler. Çoğu zaman Mutezile ile birleşilir, fakat Kaderiyye Mutezile’den önce zuhur etmiştir.
Bunlar, Kaderiyye'nin gulâtı (aşırı) olanlarıdır. Avâmı ise Allah'ın kadim ilmini kabul etmekle birlikte, kulların fiilleri Allah tarafından yaratılmış değildir derler. Ashâb döneminin sonlarında İbn Abbas ile Câbir b. Abdullah(r.anhüma)'ın hayatta olduğu sırada Basra'da ortaya çıkmışlardır.

    4.Cehmiyye: Cehm b. Safvân'a uyan kimselerdir. Bunlar yüce Allah'ın sıfatlarını te'villere saparak nefyederler. Şanı yüce Allah'ın arşının üzerine yükseldiğini kabul etmezler. Onun konuşmasını, her gece dünya semasına nüzulünü vb. diğer sıfatlarını kabul ederler. Allah’ın sıfatlarını, ru’yetullahı (Allah’ın görülebilmesini) ve kulun iradesini inkâr ederler. Cennet ile cehennemin sakinleriyle birlikte fani olduklarını kabul ederler. Bu görüşler kısmen veya tamamen Kuran ve Sünnetin neye delalet ettiğini bilmemekten dolayı, sünnet ehline mensup bazı kimselere de geçmiş bulunmaktadır. Cehmiyye II. asrın başlarında Horasan'da ortaya çıkmıştır, imamların pek çoğu onların küfrüne hükmetmiştir.

    5.Mutezile: Hasan-ı Basri’nin talebelerinden Vasıl b. Ata’nın hocasını terk ederek (i’tizal) kurduğu akaid mezhebine mensup olanlardır. Bunlar da Allah'ın sıfatını kabul etmezler, büyük günah işleyenleri ebediyen cehennemde kabul ederler. Hz. Peygamber (s.a.v)'ın şefâatini inkâr eder, Allah'ın mahlûkatı üzerinde yükselmesini kabul etmezler. Bunlar da Hasan-ı Basri(r.a)'nin vefatından sonra Basra'da ortaya çıkmışlardır. Bu mezhebin mensupları, Allah-u Zülcelal’in kitabını mahlûk (yaratılmış) saymışlardır. ‘Allah-u Zülcelal ne görür ne de görülür’ diyerek, O’nun ‘Basar’ sıfatını inkâr etmişlerdir. Ayrıca Sırat’ı, Mizan’ı ve evliyanın kerametini inkâr ederler. Bunlar kendi aralarında yirmi guruba ayrılmışlardır. Kul kendi fiillerini, kendine ait müstakil bir irade ile yapar, Allah’ın bunda bir dahli yoktur. Aksi takdirde Allah’ın insanları cezalandırması zulüm olurdu, gibi görüşleri vardır. En sapkın mezheplerden birisidir.

    6.Batınıyye: Şiaya mensubiyet iddia eden, fakat İslam müelliflerice İslam dışı kabul edilen fırka. Nasların (delillerin) zahiri ve batıni manaları bulunduğunu, zahirin kabuk teşkil ederek asıl maksud olan mananın batın olduğunu söylerler. Batıni manaları ancak kendilerince kabul edilen Ma’sum imamlar bilir. Çeşitl İslam memleketlerinde değişik adlar almışlardır. Batınıyyenin, aslında Allah’ı ve mukaddesatı inkâr ettikleri, nefsin arzu ettiği şeyleri mübah gördükleri kabul edilir.

    7.Berahime: Brahmanlar. İslam müelliflerine göre bu Hind telakkisinde kainatın hudusu ve Allah’ın birliği kabul edilmekle beraber nübüvvet inkar edilir. Bu sebeple de tenkide tabi tutulur.

    8.Cebriye: Bu mezhebin mensupları, kulun meydana gelen her hangi bir işte iradesi yoktur, o cansız varlık mesabesindedir, hal böyle olunca, kul emir ve nehy’e (yasaklara) muhatap olmaktan da kurtulmuş olur, derler. En meşhur kolu Cehmiyyedir.

    9.Dehriyye: Zaman (dehr) ile maddenin ebediliğini benimseyenler. Allah’ı ve ahiret gününü inkar ederler. Onlara göre kainat kadim olup tabiat kanunlarına veya feleklerin devrine tabidir.

    10.Fudayliyye: Havaricin tali fırkalarından biri. İsmet-i enbiya hakkında kabulu mümkün olmayan görüşleri vardır. Havaricin bir kolu olan Ezarıka’nın da benzer görüşleri mevcuddur.

    11.Gulat-ı Revafız: (Revafız burada şia manasında kullanılmıştır.) Gulat, şiaya intisab ettikleri halde görüşlerinde İslam dairesinin dışına çıkan müfritlerdir. Hazreti Ali ile kabul ettikleri diğer imamları tanrılaştırırlar. Teşbih, tecsim ve hulule inanırlar.

    12.Haşviyye: Allah’a sıfat nisbet etmekte ifrata düşüp ona cisim izafe edenler. Nasların zahirini bile yanlış ve kaba bir anlayışla tefsir ederler.

    13.İbahiyye: Kulların, kötülüklerden kaçınmaya ve emrolunanları yapmaya kudreti olmadığını söyleyen, kadın ve servet ortaklığını benimseyen ve tasarruf perdesi altında gizlenen zümre. Başta Hasan Sabbah olmak üzere Bâtıniye müntesipleri bunlardandır.

    14.Ibazıyye: Havaric fırkasının başlıca kollarından biri. Abdullah b. İbaz’a tabi olmuşlar ve ona nisbetle anılmışlardır. İbazıyyeye göre kendilerinden olmayan Ehli kıble, kâfirdir. Müşrik değil fakat nankör manasına kâfir sayılır.

    15.Kerramiyye: Muhammed b. Kerram’a tabi olanlar. Allah’a cisim ve mekân izafe ederler. Onun hadislere (sonradan meydana gelen) mahal teşkil ettiğini kabul ederler. Kalbin tasdiki olmaksızın bile imanın sahih olabileceğini savunurlar.

    16.Muattıla: ‘Kıdem’ mefhumunu sadece zat-ı Bari’ye tahsis etmek ve Allah’ın birliğini (tevhidi) tam manasıyla isbat etmek gerekçesiyle Cenab-ı Hakkı sıfatlardan tenzih edenler. M’bed el-Cuheni ile Cehm b. Safvan başta olmak üzere Mutezile muattıladan sayılır.

    17.Muhakkime: Havaricin ilk zuhur eden zümresidir. Sıffin harbindeki ‘Hakem’ hadisesine rıza göstermeyerek ”Hüküm yalnız Allah’a aittir” demişler ve Hazreti Ali ordusundan ayrılmışlardır. Hazreti Osman, Hazreti Ali, Hazreti Muaviye’yi, Cemel ve Sıffin vakalarına katılanları, hakemleri ve onlara rıza gösterenleri, ayrıca her günah işleyen mümini tekfir ederler.

    18.Mukannaiyye: Horosan’lı Mukana’a bağlı olanlar. Maveraunnehir taraflarında faaliyet göstermiş, sapık batınıyye ve müşebbihe akidelerine sahip, aslında gayri İslami bir fırka. Mukanna’, haram ve farz tanımıyordu. Tanrılık iddiasında da bulunmuştur.

    19.Mulhıde: Doğru yoldan çıkanlar. İslam dininden ayrılanlar, münkirler. İslamiyete intisab iddia ettikleri halde aslında İslam dışı olan Batınıyyenin Horosan yöresindeki adı.

    20.Mücessime: Allah’a cisim izafe edenler. Sıfat-ı İlahiyyeyi inkâr edenlere mukabil ona sıfat nisbet ederken ifrata düşüp zat-ı ilahiyyeye cisim ve mekân izafe edenler. Kerramiyye bunlardandır.

    21.Müneccime: Allah’ı inkâr edip, kainatın yaratılış ve işleyişini kadim telakki ettikleri yedi yıldıza bağlayanlar.

    22.Mürcie: Günahkâr müminin azab olunmayacağını umanlar veya ona ait bir hüküm vermeyip bunu ahirete tehir edenler. Mutezileden sonra zuhur etmiştir. Günahkâr müminin (fasık) iman-ı kâmil sahibi bulunduğunu savunurlar. Bu mezhebin mensupları, Allah-u Zülcelal Müminlerden herhangi birine ateşle azab etmez, masiyet (günah) imanla birlikte zarar vermez, derler. Ayrıca, ameller farz değil fazilettir, yapanlar için iyidir, yapmayanlara bir şey yoktur, derler Bunlar da kendi aralarında beş guruba ayrılmışlardır.

    23.Müşebbihe: Halikı (yaratanı), mahlûka (yaratılana) benzetenler. Allah’u Teâla’ya sıfat izafe ederken aşırı gidip teşbihe düşenler. Zat-ı ilahiyyeyi bile diğer zatlara teşbih edenler vardır. Bir kısmı Şia’dan olmak üzere bazı kolları vardır. Mukanaıyye bunlardandır. Bu mezhebin mensupları, Allah-u Zülcelal’i cisimlikle vasıflandırırlar. Bunlar, Allah-u Zülcelal (haşa) yaratıklara benzer, derler.

    24.Neccariye: Hüseyin b. Muhammed en-Neccar’a bağlı olanlar. Sıfatı maaniyi ve ru’yetullahı inkâr hususunda Mutezileye uymuşlardır. Bu mezhebin mensupları, Allah-u Zülcelal’in sıfatlarını inkâr edip, Kur’an-ı Kerim yazıldığı zaman cisim, okunduğu zamanda a’razdır, derler. Bunlar da kendi aralarında üç guruba ayrılmıştır.

    25.Salimiyye: Hallac-ı Mensur’un (sekerat halinde iken iddia ettiği) hulul görüşünü (“Bir cismin başka bir cisme girmesi, iki şeyin birleşmesi. Allahü teâlânın kula girmesi sûretiyle onun ilâhlaştığını kabûl edenlerin bozuk ve yanlış görüşü”) benimseyen Muhammed b. Ahmed b. Salim el-Basri’ye mensub olanlar. Teşbih ve hulul gibi gayr-i İslami görüşlere sahipdirler.

    26.Seneviyye: İyiliğin yaratıcısı Nur ve kötülüğün yaratıcısı Zulmet olmak üzere iki tanrıya inanırlar.

    27.Sü-Festaiyye: Miladdan önce beşinci asırda Eski Yunanda zuhur edip eşyanın hakikatinin sabit olmadığı veya olsa bile insan bilgisinin buna ulaşamayacağını iddia edenler. İslam kaynaklarında indiyye, inadiyye ve la-edriyye olmak üzere üç gurupta mutalaa ve tenkid olurlar.

    28.Sümeniyye: Kâinatın kıdemine ve tenasuha inanan, beş duyudan başka bilgi kabul etmeyen putperest Hind inanışına bağlıdırlar.

    29.Şia: Hazreti Ali taraftarları. İmamların masum olduğuna inanırlar. Akaid meselelerinde bir kısmı ehli sünnete, bir kısmı müşebbiheyeye çoğuda Mutezileye uyarlar. Bunlar da kendi aralarında 22 fırkaya ayrılmışlardır. Bu mezhebin bazı mensupları, Hz. Ali (r.a)’yi peygamber ve bazıları onu ilah kabul etmişlerdir. Şia’nın bir kısmı Kur’an-ı Kerimin açık hükümlerine ters düştüğü için Müslüman sayılmazlar. Bunlar Kur’an-ı Kerimin bir kısmını Hz. Peygamber (s.a.v)’e bir kısmını Hz. Ali (r.a)’ye indiği inancındadırlar. Mesela beş vakit namaz ile Ramazan orucunu inkâr eden bir kısım Rafızilerle peygamberliğin Hz. Muhammed (s.a.v)’e değil, Hz. Ali (r.a)’ye geldiğini ve Hz. Aişe (r.anha)’nin, Hz. Muhammed (s.a.v)’e ihanet ettiğine inanan, Hindistan’da ve Pakistan’da bulunan İsmailliye fırkası gibi. Şia’nın diğer bir kısmı ehl-i bid’at olsalar da Müslüman sayılırlar. Mesela, Yemen’de bulunan Zeydiyye fırkası Hz. Ali’nin, imamete daha müstahak olduğuna, bununla beraber üst varken astın da halife olabileceğine inandıkları için Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer ve Hz. Osman (r.anhum)’un hilafetini reddetmiyorlar. Şiiler arasında ehl-i sünnete en yakın bu fırkadır.

    30.Zeydiyye: Ali Zeynel abidin’in oğlu Zeyd’e mensub olan şia fırkası. Akidede Mutezilenin yolunu izlemişlerdir.

    31.Kadyanilik (Ahmedilik): Mirza Gulâm Ahmed Kādiyânî (ö. 1908) tarafından İngilizlerin Hindistan’ı sömürge yaptıktan bir yıl sonra 1889 da ortaya çıkan bu fırka, onlar tarafından beslenmiştir. Ahmediye de denir. İslâmiyet’i içerden yıkmak için çalışan İngiliz casuslarının yardımıyla Pencap ve Bombay’da cahil halk arasında süratle yayılmış. Sonra Avrupa ve Amerika’da gayrimüslimlerden ve dinini bilmeyen cahillerden taraftarlar bulmuştur. Mirza Gulam Ahmet zaman zaman kendisinin mehdi, mesih ve krişna olduğunu iddia ederek Müslüman, Hristiyan ve Hindulara sempatik görünmek istemiş 1889 'da yayınladığı bir bildiriyle Allah tarafından yenileyici olarak tayin edildiğini açıklamış. İslam, Hristiyan ve Hindular tarafından sapkınlık olarak nitelenedirilen kadiyanilik, bu üç dinin bir birleşimidir. Daha önce İsmailiye fırkasında olan Mirza Gulam Ahmed, önce müceddid, daha sonra da Mehdi olduğunu iddia etti. İsmailî ve Behaîlerden taraftar buldu. En sonunda kendisinin, gökten ineceği bildirilen İsa Mesih olduğunu, yeni bir din getirdiğini söyledi.
Kendilerini Müslüman olarak saymalarına rağmen Hz. Muhammed(s.a.v)’i son peygamber olarak kabul etmezler. Mirza Gulam Ahmet’i peygamber olarak kabul ederler.

    32.Vahhabilik: Kökeni Selefilik'e dayanmakla birlikte tam olarak 18. yüzyılda Muhammed bin Abdülvahhab tarafından kurulmuş olan dinî-siyasi hareket (akım), İngiliz yönetiminin de desteğini alıp, onlara bağlılığını bildirerek, Suudi Arabistan Kralı olmuş tüm Hicaz’ı egemenliği altına almıştır. Vahhabiliğin en önemli özelliklerinden birisi de bid'atlar karşısındaki tutumudur. Bunların başında mezarlar, türbeler ve bunların ziyaretleri gelir. Mezarlarda yapılan ibadetler şirktir. Sevap umarak Peygamberin kabrini ziyaret bile şirke neden olabilir. Şirke neden olmamaları için, mezar ziyaretleri, türbe yapımı kesin olarak yasaklanmalıdır. Ölülere niyaz, tevessül, falcılara, müneccimlere inanmak, Peygamber'in anısını yüceltmek, Hırka-ı Şerif ve Sakal-ı Şerif ziyaretleri yapmak, Allah'tan başkasına ibadet etmek, şirk koşmaktır.
    Mevlid toplantıları düzenlemek, bu toplantılarda mevlit okumak, sünnet ya da nafile namazlar kılmak yasaklanmalıdır. Göz değmemesi için nazar boncuğu takmak, muska takınmak, ağaç, tas vb. şeyleri kutsal saymak, bir hastalık ya da beladan kurtulmak, güzel görünmek vb. için boncuk, ip, hamayi gibi şeyler takınmak, sihir, büyü, yıldız falı gibi şeylere inanmak, iyi kişilere, velîlere tazimde bulunmak, onlara dua etmek, onlardan yardım dilemek gibi şeyler de tamamıyla şirke neden olan bid'atlardandır. Riya için namaz kılmak, iyi insan gibi görünerek çıkar sağlamak da şirktir. Cami ve mescitlerin süslenmesi, minare yapılması da terk edilmesi gereken bid'atlardır.
    Zaman itibariyle yukarıdakilerden daha sonra ortaya çıkan, kökü dışarıda olan Siyonist, Haçlı, Masonik tarafların desteğiyle, siyasi, iktisadi, mezhebi taassupla kurulan örgütler; Müslümanları bölmek, birbirine düşürmek, itikatlarını bozmak, devletlerini sömürmek, tabii zenginliklerini ele geçirmek için kurulan desteklenen islami görünümlü sapık batıl katil örgütler. Osmanlı cihan devletini yıkmak için, Afkanileri, Muhammed Abduhları, Abdullah ibni Vahhabları kullandığı gibi, günümüzde de DEAŞ, HİZBULLAH, PKK, PYD, BOKOHARAM, FETÖ, KESTİNAZİ v.s. kullanarak eğittiği yönettiği ajanları Devletin yönetim kadrolarına getirerek amacına ulaşmaya çalışmaktadırlar.

    Aziz Kardeşlerim!
    Müslüman olan her kişinin görevi, Kur’an ve sahih Nebevî sünnete tâbi olmak, Peygamber (s.a.v)'in ve ashabının izlediği yolu izlemektir. Asıl Fırka-i Naciye onların izlediği ve onların izinden gidenlerin gittiği yoldur.
    İtikâdi konulardaki inancımız kesin delil ve naslarla tesbit edildiği için, itikad şüphe ve tereddüd mahalli değildir. Fıkhi bir mezhebe taraftar olanlar bilmeli ki, bir konuda müctehid hatalı veya isabetli, bir diğer konuda bir başka müctehid hatalı veya isabetli olabilir. Fakat itikadi meselelerde bu hüküm geçerli değildir. Bid'atçı da haklı olabilir, biz de haklı olabiliriz denilemez. İbn Abidin bu konuyu şöyle açıklar: İtikadımızdan murad, hiçbir kimseyi taklid etmeksizin her mükellefe inanılması vacip olan meselelerdir.

    Bizim itikadımız, ehlü's-sünnet ve'l-cemaât mezhebidir. İmam Tahâvî, ehl-i sünnet yolunu şöyle özetlemektedir: Bu din, ifratla tefritin ortası, teşbihle ta'tilin ortası, cebr ile kaderciliğin ortası, ümitsizlikle aşırı güvenin ortası, korku ile ümidin ortası bir yoldur. İşte dinimiz, zâhiren ve bâtınen budur. Tefrika görüşlerden, merdûd mezheplerden, müşebbihe, mûtezile, cehmiyye, cebriyye, kaderiye v.s. gibi ehl-i sünnet ve'lcemaat'e muhalefet eden, dalâlete sapan mezheplerin görüşleri ehl-i sünnet âlimlerince incelenmiş ve delillere dayanan ikna edici cevaplar verilmiştir. (Tahâvi, Şerhûakiteti't- Tahaviyye, 586-588).
    Onun için; Ehl-i Sünnet, Kur'an-ı Kerim ile Hz. Peygamber (s.a.v)'in sünnetine sımsıkı sarılıp, doğru yoldan sapmayan kimselerdir. Bu kimselerin inanç yönünden ne ifradı ne de tefridi vardır.