Kadere Kazaya İman Ve İnkarı

    KUR'AN'DA KAZA ve KADER

    Kaza ve kader, Kur'an-ı Kerim'de birkaç manada kullanılmış¬tır.
    I. Kaza ve kader, "Halk" (yaratmak) manasına gelir. Şu ayet¬lerde olduğu gibi:"Bu suretle onları, yedi gök olmak üzere, 2 günde vücuda getirdi (yarattı)."( Fussilet Suresi,17.)
    "(Allah) onda (arzda), arayanlar için dört günde müsavi gıdalar takdir etti (yarattı)." (Fussilet Suresi, 10.)
    2- Kaza ve kader, "Emir ve Hüküm" manasına gelir. Şu ayetlerde böyledir:"Rabbin, kendinden başkasına kulluk etmeyin, ana ve babaya iyi muamele edin diye hükmetti..."( İsra Suresi,23)
    "Aranızda ölümün keyfiyetini, zamanını, mekânını ve ecellerin miktarını biz (tayin, hüküm ve) takdir ettik." (Vakıa Suresi, 60)
    3-Kaza ve kader, "İlân ve Beyan" manalarına da gelir. Şu ayetlerde olduğu gibi:"Biz, Kitapta İsrail Oğullarına şu haberi verdik (beyan ettik): "Siz, arzda muhakkak iki defa fesat çıkaracak ve muhakkak (bana karşı) büyük bir serkeşlik yapıp kabaracaksınız" ( İsra Suresi, 4)
    "(Lut'un) karısı başka. Biz onun mutlaka geride kalan (helak olan) kimselerden olmasını takdir (ve ilan) ettik." ( Hicr Suresi. 60)
    İnsanların ne yapacağını bilmeyen ilah olur mu hiç? Herkesin ne yapacağını bilen Allah’u Teâlâ, bunları yazdığını bildiriyor. Bu âyetler nasıl inkâr edilir? Bir âyet-i kerimede:”Biz, yeryüzünde vuku bulacak ve başınıza gelecek her musibeti, yaratmadan önce, bir kitapta [Levh-i mahfuz’da] yazdık. Elbette bu, Allah için kolaydır.” (Hadid Suresi, 22)
    Kader hakkında birçok âyet-i kerime var. Birkaçının meali:

    ”Yaptıkları küçük büyük her şey, satır satır kitaplarda yazılmıştır.” (Kamer Suresi, 52, 53)
    “Allah her canlının durduğu yeri ve sonunda bırakılacağı mekânı bilir. Hepsi açık bir kitapta (Levh-i mahfuz’da)dır.” (Hud Suresi, 6)
    “Allah her şeyin yaratıcısıdır.” (Zümer Suresi, 62)
    “Hayrı, şerri, imanı, küfrü de yaratan Allah’u Teâlâdır.” (Beydâvî tefsiri)
    “Allah her şeyi bilir.” (Hucurat Suresi, 16)
    “Yaratan hiç bilmez mi?” (Mülk Suresi,14)
    “(Emrullahi kaderen makdura) âyetinin mânâsı, (Allah’ın emri yerine gelecek, yazılmış bir kaderdir) demektir. (Ahzab Suresi, 38)
    Meşhur Amentü hadisinde, imanın altı şartından biri şöyle bildiriliyor:”Hayrın ve şerrin Allah’tan olduğuna inanmaktır.” (Buhârî, Müslim, Nesâî)
    Kader hakkındaki hadis-i şeriflerden bazıları da şöyledir:”Kaderin, hayrın ve şerrin Allah’tan olduğuna inanmayan, mümin değildir.” (Tirmizî)
    “Kadere iman etmeyen, başa gelecek olanın asla şaşmayacağına, başa gelmeyecek olanın da asla gelmeyeceğine inanmayan, iman etmiş olmaz.” (Tirmizî)
    “Kaderi inkâr edene, bütün peygamberler lânet eder.” (Taberânî)
    “Şer takdir edilmedi” diyenin İslam’dan nasibi yoktur.” (Beyhekî)
    “Âhir zamanda, kaderi inkâr edenler çıkacaktır.” (Tirmizî)
    “Bütün işler Allah’u Teâlâdandır, hayır olanı da şer olanı da.” (Taberani)
    “Denge, Rahman olan Allah’u Teâlânın elindedir. Kimini yükseltir, kimini alçaltır.” (Bezzar)
    “Kadere inanmak, iman esaslarındandır.” [Ebu Davud, Tirmizî]
    “Kadere iman etmek, tevhidin nizamıdır.” [Deylemî]
    “Kaderi inkâr etmeyin! Hristiyanlar kaderi inkâr eder.” [Cami-us-sagir]
    “Ümmetim kaderi inkâr etmedikçe dinde sabittir; inkâr edince helâk olur.” [Taberânî]
    “Âhirette kaderi yalanlayana rahmet edilmez.” [İ. Adiy]
    “Âhir zamanda kaderin inkâr edilmesinden korkuyorum.” [Taberânî, İbni Asakir, Hatîb]
    “Âlimin sürçmesinden, münafıkların “Kur’an böyle diyor” diyerek tartışmaya girişmesinden ve kaderin inkâr edilmesinden korkuyorum.” [Taberânî]
    “Kader, Rahman olan Allah’ın elindedir. Kimini yükseltir, kimini alçaltır.” [Bezzar]
    Takdir: Halk etme, yaratma, İhtiyar: Seçme, tercih, Kesb: Bir insanın kendi kudret ve iktidarını bir işe sarf etmesidir.İşler takdir yönünden üç kısma ayrılır:
    1- Hikmetin gereği yaratılanlar: Yerin, göğün, Cennet ve Cehennemin, meleklerin, cinlerin, hayvanların, bitkilerin ve cansız şeylerin yaratılması gibi.
    2- İnsanın irade ve kudretiyle olmadan yaratılanlar: Güzel veya çirkin, sağlam veya sakat, erkek veya kadın yaratılması gibi.
    3- İnsanın irade ve kudretini sarf edip çalışması ve kesbiyle meydana gelenler: İlim öğrenmek, iyi veya kötü amel işlemek gibi.
    Kader hakkındaki iki âyet-i kerime meali şöyledir:”Her ümmetin bir eceli vardır, gelince ne bir an geri kalır, ne de bir an ileri gider.” (Araf Suresi, 34)
    “Bir canlıya verilen ömür ve ömrünün azaltılması da mutlaka bir kitaptadır.” (Fatır Suresi, 11)

    EHL-İ SÜNNETİN GÖRÜŞÜ

    Ehl-i Sünnet mezhebinin kaza ve kader hakkındaki görüşü: Cenab-ı Hak, eşyayı yaratmazdan önce, eşyanın miktarlarını, ahvalini, halkın amellerini, kendi iradeleriyle yapacakları hayır ve Şerleri ilm-i ezelisiyle bilip, levh-i mahfuzda, ilk yarattığı kalemle yazmıştır. Ezelde ilim ve iradeye muvafık olarak takdir edilen şeyler de, zamanı gelince, harfiyen kaza olarak meydana gelmektedir.
    "Her şey ezelde takdir edilip, levh-i mahfuzda yazılmış olduğuna, zamanı gelince de kaza olarak icat edileceğine, takdir ve kazada hata olmayacağına göre; insan, yapmış olduğu işlerden nasıl sorumlu tutulur?" şeklindeki soruya cevap vermeden Önce insanların fiillerini kısaca tetkik edelim.

    İnsanların fiil ve hareketleri ikiye ayrılır:
    1- İhtiyari fiiller.
    2- İhtiyari. Olmayan fiiller.

    İnsanların ihtiyari olmayan fiili ve hareketleri, kendi ihtiyar ve iradeleri olmaksızın, sadece Allah'ın yaratması ile olduğu için, insan bunlardan sorumlu tutulmaz. İnsanın açlık hisset-mesi, vücudundaki kanın dolaşımı, organların çalışması vs. gibi işler, bu kabildendir. Bunlardan ne sevap, ne de günah hâsıl olmaz.
    İhtiyari fiiller; insanların tercih ve iradesi vasıtası ile yaratılır. İnsanlar, bu hususta bir gayrete çalışmaya, bir irade-i cüz’iye ve bir kudrete sahiptirler. İnsanlar kendi iradelerini ve kudretlerini sarf eder, sonucunda Allah (C.C.)'da o fiilleri yaratır. Yoksa insan kendi fiillerini yaratmaz. Binaenaleyh, insanların bu kabil hareket ve fiilleri, kendi irade ve tercihlerine dayanmadığından cebir la¬zım gelmez. Bu fiillerin yaratıcısı Allah olup, kul olmadığından tefviz (yani kulun, fiillerini yaratmış olması) da lazım gelmez.
    Yalnız Allah (C.C), her hususta, olan ve olacak olan her şeyi sebeplere bağlamıştır. Kul, bu sebeplere tevessül edince, Allah (C.C.)'da o şeyi yaratır ve vücuda getirir. İlahi sünnet bu tarzda cereyan eder.
    Şimdi asıl sorunun cevabına gelelim: "Fiil ve hareketlerimiz ezelde takdir edilmiş ve levhi mahfuza yazılmış olduğuna göre; bu işleri yapmak zorunda kalmıyor muyuz? Öyleyse niçin sorumluyuz?"
    Evet, her şey ezelde Allah'ın irade ve ilmiyle takdir edilmiş ve yazılmıştır. Fakat ehemmiyetle bilmemiz gereken husus şudur: "ilim Maluma Tabidir." Bilgi, ancak hadiselere ve eşyaya uygun olursa, ona ilim denir. Uygun olmazsa cehil denir. "ilim Maluma Tabidir." Yani, bilmek bilinen şeylere ve hadiselere tabidir. İlmin, hadiselerde tesiri yoktur. Mesela; biz güneşin ne zaman ve nereden doğacağını biliriz. Güneşin söylediğimiz zamanda doğması ise, bizim bilgimizden dolayı değildir. Veyahut meteoroloji istasyonlarının, aletleri ve tecrübeleri ile bugün rüzgârın hangi yönden eseceğini bilmelerinin ve bunu daha önceden tespit etmelerinin, rüzgârın aynı yönde esmesinde tesiri yoktur. Yani, onlar bildi ve yazdı diye rüzgâr o yönden esmiş veya yağmur yağmış değildir. Zaten yağmur yağacağı ve rüzgâr o yönden eseceği için onlar bilmiş ve yazmıştır. “ilim maluma tabidir" genel kaidesinin izahı budur. (Cürcani a.g.e., C.113, s. 313; Teftazani, a.g.e., C.II, s. 143: Harputi a.g.e s. 305.)
    Cenab-ı Hak da, her şeyi kaplayan ilmi ile dünyaya gelen ve gelecek olan bütün insanların; irade ve kudretlerini nasıl kullanacaklarını, iyiyi mi fenayı mı seçeceklerini, irade ve kudretlerini kullanmalarının sonunda  neticelerinin ne olacağını eksiksiz bir ilimle bilir ve bu bilgisi üzerine, ezelde, insanın her fiilini takdir eder ve levh-i mahfuza yazdırır.
    Netice; ezeldeki takdiri ilahi ve yazı, İlmi ilahi’ye tabidir. Yani Allah nasıl olacağını ve geleceğini bildiği için öylece takdir edil¬miştir. İlm-i ilahi ise, maluma tabidir.
    Başka bir deyimle; insan, hayır ve şerri, ezelde yazıldığı ve takdir edildiği için işlemiyor. İnsanın, kendi iradesi ile hayır veya şer işleyeceği, Allah tarafından bilindiği için, ezelde öylece yazılıp takdir ediliyor. Bunun için de insan, işlediği hayırlardan sevap, asiliklerinden günah kazanıyor ve sorumlu tutuluyor.
    Bu hususu iyice aydınlatmak için, Hz. Ali (r.a)'nin "Kaza ve Kader" hakkındaki görüşlerini inceleyelim: Hz. Ali (r.a) Sıffin savaşından dönünce, bir ihtiyar kalkıp, "Ya Ali! Bize haber ver: Şam seferine gitmemiz, Allah'ın kaza ve kaderi ile midir?" diye sordu. İmam Ali; "Evet, tohumu yarıp canlandıran, insanı yaratan Allah'a yemin olsun ki, attığımız her adım, indiğimiz her vadi, çıktığımız her yokuş, Allah'ın kaza ve kaderi iledir." Buyurunca; ihtiyar adam, "Bu halde, ben Allah'ın hiç sevap vereceğini ümit etmiyorum." dedi.
    Bunun üzerine Hz. Ali(r.a), şöyle buyurdu: "Dur, ey ihtiyar! Allah sizin yürümenize de, geri dönüşünüz halinde dönmenize de büyük ecir verir. Siz, hiçbir harekete zorlanmazsınız. Hiçbir şeyi yapmaya da mecbur değilsiniz."
    Bu sözleri işiten ihtiyarın, "O halde, kaza ve kader bizi nasıl sevk ediyor?" demesi üzerine Hz. Ali (r.a) kızdı ve şunları söyledi: "Yazıklar olsun sanal Sen, kaza ve kaderi, kendi ümitlerini ve hareketlerini ilzam eden bir kaza, onları gerekli kılan bir kader mi zannettin? Hayır, öyle değildir. Eğer öyle olsaydı (yani, insan, kaza ve kaderin icabı olarak bir şeyi yapmak zorunda olsaydı); sevap, azap, va'd, vaid, emir, yasak, günahkârı kınamak ve iyilik yapanı övmek gibi hususlar batıl olurdu. Bu görüş ise; puta tapanların, şeytan ordularının sözleridir. Bunlar, bu ümmetin kadercileri ve Mecusileridir. Şüphesiz ki Allah (C.C.), hayır olan şeyleri emreder, fenalıkları yasak eder, kolay olanı teklif eder, zorla itaat ve zorla isyan ettirmez. Peygamberleri, halka abes olarak göndermedi. Yerleri, gökleri ve ikisi arasındakileri batıl olarak yaratmadı." İhtiyar adam "Buna göre, bizi yürüten kaza ve kader nedir?" diye sorunca, Hz. Ali, "Allah'ın emir ve hükmüdür. Bu ise, kulun tercih ve çalışmasına bağlıdır." buyurdu.

    KAZA ve KADERİ İNKAR EDENLER

    Gün geçmiyor ki dalalet ehli yeni bir saçmalık üretmesin. Basında yayında Tv. Ekranlarında, Tv. Dizilerinde, Mealcisi, sünnet hadis inkârcısı, şiası, reformist geçinen zavallılar her gün duyulmadık bir cehalete veya skandala imza atıyorlar. Hadisleri, sünneti, mezhebi, tarikatı, bir bakıyorsunuz bir ahmak çıkıp; Kaderi, Kaza’yı inkâr ediyor, “Allah geleceği bilmez” diyor diğeri de “o bir gaflete düşmüş, kimseye yedirmeyiz” diyor. “Sadece Kur’an’a bakarım” deyip kendi uydurduğu dini dayatan bir zalimden “Kur’an kıssaları yaşanmamış bir hikâyedir” diyen sefile kadar sözde din adına konuşup “kendi uydurduğu dini” zerk edenlerle ortalık kaynıyor.
    Elbette Resulüllah ve ashabının yolundan ayrılanlar kendi yollarını uyduracaklar ve uydurdukça da batacaklar. Şefaat kavramını inkâr eden zat “ateistlere şefaatçi” olmaya kalkışıyor. Bir de Allah’ı mecbur kılıp “Allah yakamaz” diyor. Zat bir de ateistle cehennemde yanmaya razıyım diyor. Daha nice sapık ifadeler.
    Peygamber (s.a.v) Efendimiz şöyle buyurdular.”Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacaktır, biri müstesna geri kalanları cehennemlik olacaklardır.”Bunu duyan Ashab-ı Kiram (Allah Onlardan Razı olsun) sorarlar:”Ey Allah’ın Rasulü bunlardan, kurtulacak olanlar hangisidir?”Peygamberimiz (s.a.v.): “Benim ve ashabımın yolunda gidenlerdir.”(İbn-i Mace, Tirmizi, Ebu Davud)
    "Her ümmetin mecusileri vardır. Bu ümmetin mecusileri "kader yoktur!" diyenlerdir.Buyurur. (Ebu Davud, Sünnet 17, (4692).
    Ümmetler ve milletler hayatlarını huzur içinde devam ettirebilmeleri için. Yüzlerini tevhidin ilahi nuru ile aydınlatmaları, kalplerini Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v)nın muhabbeti ile doldurmaları idraklerini Hz. Kur’an’ın hayat iksiri ile canlandırmaları ve sonrada nasıl bir ümmet, nasıl bir millet olduklarını çok iyi bilmeleri lazımdır. Bu yaşamanın ayakta durmanın temel şartıdır. Çünkü aslını, esasını, cevherini bilmeyen, dostunu düşmanını tanımayan bir millet ayakta duramaz, geleceğinden emin olamaz. En büyük vazifemiz önce kendimizi, sonra çoluk çocuğumuzu ve bütün insanları bu ebedî cehennem felaketinden korumaktır.
    Bu necip milletin düşmanları, Kâfir, Münafık, Tağutlar, Deccallar, kezzablar, Mezhepsizler, İslam düşmanı Siyonist, Haçlı şer güçleri halkımızı ve bilhassa gençliği imansız kılmak için var güçleriyle çalışıyor, bu uğurda milyarlarca dolar harcıyor. müslümanlar arasından tuzağa düşürdüğü vatanına, milletine dinine ihanet ettirdiği hainleride kullanarak basında yayında TV. Ekranlarında zehirlerini kusmaya devam ediyor. Biz mü’minler de onlara karşı var gücümüzle, olanca gayretimizle iman için, Kur’an için, İslam için, insanların ebedî saadetleri için, nasıl çalışmak gerekiyorsa öyle çalışmalıyız.
    Asıl, temel vazife ve hizmeti bırakıp da günlük dedikodularla, siyaset entrikalarıyla, magazin haberleriyle meşgul olmak hiçbir sağduyulu mü’mine yakışmaz.
    Her şuurlu Müslüman, iman ve Kur’an hizmetlerinin gönüllü ve ihlaslı askeri, mücahidi olmakla yükümlüdür.
    Bildiğiniz gibi Türkiye’de bir ılımlı İslam projesi var. Bu proje inanç, ibadet, giyim, kuşam dâhil birçok alanda Müslümanların İslami yaşam şeklini biçimlendirerek istedikleri kalıba sokmak istiyorlar.
    Son zamanlarda yine bazı art niyetli, dış destekli bu milletin birliğini kardeşliğini bozmak, kalbine gönlüne şüphe tohumları ekmek isteyenlerce gündeme getirilmeye çalışılan, Basında yayında TV. Ekranlarında İslam’ı küçük düşürücü, fitne ateşini artırıcı,İslamın değerlerine ters, fitne çıkarıcı, asırlarca İslam düşmanlarının sergilediği, bunun için ordular hazırlayıp savaşlar açtığı, Müslümanları yok etmek için her türlü şerri uyguladığı, Batılı Oryantalist, müsteşriklerin yaptığını, Müslüman görüntüsünde, bir kısmı gafletle, bir kısmı bile bile İslam’ın değerlerini  hafife alan, Kur’an’ı kendi anlayışına göre yorumlayan, Peygamber (s.a.v)Efendimizin hadislerini hafife alan,Mezhepleri,İslam Tasavvufunu Tarikatları inkar eden, hakaret eden, Hadis imamlarını, Büyük islam Mutasavvuflarını diğer İslam alimlerini hafife alan, alay eden,küçümseyen,Kaderi inkar eden,İsra ve Miracı inkâr eden, Peygamberin Kur’an’dan başka Mucizesi yoktur diyen, Kabir azabı yoktur, şefaat yoktur, sırat yoktur, Bugünkü üç semavi dinin mensupları da cennete girecektir diyen diyaloğa çağıran,İslamda Recm yoktur diyen, Kabir ziyaretlerini şirk gören,Evliyaullahın kerametini inkar eden,Bir İslam mürşidine bağlanmayı şirk gören,Namazıın 5 vakit olmadığını,Teravih Namazının olmadığını, Efendimiz(s.a.v)hanımı Müminlerin annesi Hz.Aişe(r.anha)ya edepsizce hakaret eden,Hülafai Raşidinden Hz. Ebubekir(r.a),Hz. Ömer(r.),Hz. Osman(r.a),Vahiy katibi Hz. Muaviye(r.a)ve birçok sahabeye küfreden ve Şia’nın her gün sabah namazında Bu sahabelere kunutta bedduaedip küfredenleri savunan,v.s. Bir kısmıda bizi İslam geri bıraktı. Çağdaşlaşmalıyız. Modernleşmeliyiz. Batılılaşmalıyız diyerek islama mensuplarına saldırmakta. Kâfirlerle işbirliği yapmakta.
    Ama bir gün olsun ümmeti Muhammedin birliği için, kardeşliği yapıcı bir gayret içerisine girmeyen, İslam âleminde bunca Müslüman kanı akarken, ırz ve namusu kirletilirken, vatan toprakları işgal edilip milli servetleri yağmalanırken sesleri çıkmayan, Müslüman kardeşlerine hakaret eden, beddua eden, İsrailin, Rusyanın, Esedin, İranın, Budistlerin, Kominist Çinlilerin, Törere destek olan  Amerika, Almanya, İngiltere, Fransa, Avrupa ülkelerini bir gün olsun kınamayan, vatanına milletine tuzak kuran, kurşun sıkan, kâfirlerle işbirliği yapıp devletinin gizli sırlarını satan hainleri birkez olsun kınamayan, Türkiye darul harptir, burada Cuma namazı olmaz, burada şeriat hâkim değil bu laik devlete itaat edilmez, diyanetin hocalarının arkasında namaz kılınmaz. Bu devleti, düzeni yıkmak için her şey mubahtır, burada faiz, içki, kumar, bu devleti soymak mubahtır gibi konular gündeme getirilmekte, maalesef bu tuzağa bazı vatandaşlarımız düşmekte, fitneye alet olmakta, bu milletin düşmanlarının ekmeğine yağ sürmektedir. Bu tip insanlar Cuma namazı bile kılmamakta, dış destekli birçok tuzağa düşmektedir. Bunların çoğuda İslam adına ortaya çıkmaktadır.
    Ne zaman devletimizde milletimizde siyasi, ekonomik, kültürel, ahlaki, bir toparlanma olsa, istikrar sağlansa bir taraftan düğmeye basılıyor, kafalar, gönüller karıştırılıyor büyük fitnelere sebep oluyor. 
    Onun için bu fitnelere düşmemek için dinimiz İslam’ı ve onun rahmet peygamberi Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v)yı dinlememiz, ehlisünnet vel cemaat yolundan ayrılmamalıyız. Tarihimizi unutmamalı, dost ve düşmanları iyi tanımalıyız. Aksi takdirde bu vatan gemisini batırırsak dünyamızı da ahiretimizi de kaybetmiş oluruz.
    Şimdi bu inkârcı, bozguncu, fitneci islam düşmanlarına Kur’an ve Sünnet ışığında cevap verelim. Tevbe eder iman ederlerse kurtulurlar aksi halde gidecekleri yerde inkâr ettikleri yer Cehennem olacaktır. Rabbim bizleri nesillerimizi küfür ve nifaktan muhafaza eylesin. Ehl-i Sünnet ve’l Cemaatten ayırmasın. Âmin.
    Cenab-ı Hak Kur’an-ı Kerimde:
اِنَّ الدّ۪ينَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ۠      “Allah katında hak din şüphesiz İslam’dır.” (Âl-i İmrân Sûresi, ayet 19)
وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْاِسْلَامِ د۪ينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُۚ وَهُوَ فِي الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخَاسِر۪ينَ ﴿٨٥﴾  “Kim İslam’dan başka bir din ararsa, bilsin ki kendisinden böyle bir din asla kabul edilmeyecek ve ahirette de hüsrana uğrayanlardan olacaktır.” (Âl-i İmrân Sûresi, ayet 85)
    Peygamber Efendimiz (s.a.v) de: اَسْلِمُوا تَسْلِمُوا
    “İslam’a teslim olun, Müslüman olun, kurtulun.” (Müslim ve şerhi c. 8, sh. 527, No: 61)
يَآ اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوٓا اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَاَنْتُمْ تَسْمَعُونَۚ ﴿20﴾
    “Ey iman edenler! Allah’a ve Resulüne itaat edin.(Kur’an nasihatlarını) dinlediğiniz halde, Peygamberin emirlerinden yüz çevirmeyin.” (Enfal suresi, 20)
 قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُون۪ي يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌ ﴿31﴾ قُلْ اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُولَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْكَافِر۪ينَ ﴿32﴾
    “(Resulüm) De ki: Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyunuz ki, Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah son derece bağışlayıcı ve esirgeyicidir. De ki: Allah’a ve Resulüne itaat edin. Eğer yüz çevirirse bilsinler ki Allah kâfirleri sevmez.” (Âl-i İmrân suresi, 31-32)                                                              
    Peygamber(s.a.v) Efendimiz de:
وَقَالَ النَّبِىِّ (صلم): صِنْفَانِ مِنْ اُمَّتِى اِذَا صَلَحُوا صَلَحَ النَّاسُ، وَاِذَا فَسَدُوا فَسَدَ النَّاسُ: اَلْاُمَرَاءُ وَالْفُقَهَاءُ.  “Ümmetimden iki zümre vardır ki, bunlar düzelirse insanlar da düzelir. Bunlar bozulursa insanlar da bozulur. Bu iki zümreden biri idareciler diğeri de din âlimleridir.” (İbni Abdilber ve Ebu Nuaym; İ. Gazali, İhya Ulum.)
هَلَاكُ اُمَّتِى عَالِمٌ فَاجِرٌ وَعَابِدٌ جَاهِلٌ وَشَرُّ الشِّرَارِ شِرَارُ الْعُلَمَاءِ، وَخَيْرُ الْخِيَارِ خِيَارُ الْعُلَمَاءِ  “Ümmetimin helak olması, fâcir âlim ile cahil âbid’in yüzündendir. Şerlilerin en korkuncu, âlimlerin kötüleridir, hayırlıların en hayırlısı ise âlimlerin iyileridir.” (Darimi, Ahvas bin Halim; İ. Gazali İhya, c. 1, sh. 156)

    KAZA ve KADER DEĞİŞİR Mİ?

    Resul-ü Ekrem (s.a.v), bir gün, yıkılmaya yüz tutmuş olan bir binanın yanından geçerken süratle yürüyünce, kendilerine sorulan "Ya Resulullah, Allah'ın kazasından mı kaçıyorsun?" sualine, "Allah'ın kazasından, Allah'ın kaderine iltica ediyorum." diyerek cevap vermişlerdir.
Hz. Ömer (r.a) Şam'a gittiğinde, orada veba hastalığı olduğunu işitince geri dönmüştü. Bunun üzerine Ebu Ubeyde b. Cerrah(r.a); "Ya     Ömer, Allah'ın kazasından mı kaçıyorsun?" deyince, Hz. Ömer(r.a), "Evet Allah'ın kazasından yine Allah'ın kaderine kaçıyor ve iltica ediyorum." cevabını vermiştir.
    Bunlardan anlaşılıyor ki; kader, kaza haline gelmedikçe, Allah tarafından değiştirilmesi umulur.
    Kur'an-ı Kerim'de, şöyle buyrulmuştur: "Allah ne dilerse (onu yapar, bazısını) mahveder, (vücuda getirmez, ba¬zısını da) vücuda getirir. Ana kitap (levh-i mahfuz), O'nun nezdindedir." (Ra'd Suresi,39)
    Bu ayeti kerimede "değişmez' denilen şeyi levh-i mahfuz, kader ve ezeli olan ilmi ilahidir. Değişen ise, kazadır.
    Peygamber (s.a.v.) Efendimiz, bu ayetin tefsirinde şöyle, buyurmuşlardır:"Allah bir kavmi aziz, bir kavmi zelil kılar. Birisinin menfaatini kaldırır, öbürününkini artırır."( Zebidi, a.g.e., C. VI, s. 224- 225.)
    Hz. Ömer(r.a) ise, imhası mümkün olan kazalardan dolayı şöyle dua ederdi:"Allahım!.. Eğer ismimi şaki divanına yazmışsan ismimi oradan sil!.. Eğer saidler divanına yazmışsan onu orada sabit kil!.. Zira sen; `Allah ne dilerse mahveder veya vücuda getirir. Ana kitap, O'nun nezdindedir.' buyurdun. Senin bu sözün haktır."
    Bir gün, Hz. Ömer'e (r.a); bir kimse: "Ya Eba Abdurrah¬man! Bir kavim şarap içiyor, zina ediyor, hırsızlık ediyor ve bir de; 'Bizim yaptıklarımızı Allah biliyor. Bizim için kurtuluş yoktur' diyorlar ne dersiniz?" diye sorunca Hz. Ömer(r.a), kızarak şu cevabı verdi: "Sübhanallah!.. Evet, onların yapacaklarını ve yaptıklarını Allah (c.c) bilir. Fakat Allah'ın bilmesi onları, o işlere zorlamaz ki” (Süleyman Vehbi Efendi, Mecmualatü’l - Maarif. Konya, 1327, s. 123.122.)
    Allah'ın ilmi, haberi ve iradesi, bir şeyin olmasını veya olmamasını gerektirerek failin kudretini kaldırmaz. Allah'ın bir şeyi haber vermesi, o şey üzerine haberin manasının hükmüdür. Hüküm, hekimin iradesine bağlıdır. İrade de, ilme tabidir. İlim ise, maluma tabidir. Malum da, yapılan ve failden çıkan fiillerdir. Bu fiiller, failden tercihi ile çıkmaktadır. Şu halde sevabı ve vebali faile aittir.
    Kaderin değişeni de, değişmeyeni de vardır. Mesela değişmeyen ecele, ecel-i müsemma denir.Bir âyet-i kerimede:”Ecel bir an gecikmez ve vaktinden önce de gelmez.” [Araf Suresi,34]
    İnsanın işine göre, ömrü ve rızkı değişebilir. Bir âyet-i kerimede:”Allah, dilediğini siler, dilediğini değiştirmez. Ümm-ül-kitab [Levh-i mahfuz] O’ndadır.” [Ra’d Suresi, 39]
    Ümm-ül kitap, ezeli olan kelam-ı ilahinin yazılı olduğu kitaptır. Melekler, bunu anlayamaz. Zamanlı değildir. Allah’tan başka, kimse bilmez. Hiç yok olmaz. Levh-i mahfuz’da değişiklik olur. Bunu melekler görür. İnsanın, işine göre, ömrü ve rızkı değişir. İyiler kötü, kötüler iyi olarak değiştirilebilir. Bir başka âyetde:”Bir canlıya verilen ömür ve ömrünün azaltılması da mutlaka bir kitaptadır.)” [Fatır Suresi, 11]
    Değişebilen kaza kadere kaza-i muallak denir. Bir kimse, iyi amel yapıp duası kabul olursa, o kaza değişebilir. Hadis-i şeriflerde:”Kaza-i muallakı, hiçbir şey değiştiremez. Yalnız dua değiştirir ve ömrü, yalnız ihsan, iyilik arttırır.” [Hâkim]
    “Kader, tedbirle, sakınmakla değişmez. Fakat kabul olan dua, o bela gelirken korur.” [Taberânî]
    “Sıla-i rahm ömrü uzatır.” [Taberânî]
    Kaderin Levh-i mahfuz’da yazılması kazadır. Bir kimseye takdir edilen bela, kaza-i muallak ise, o kimsenin dua etmesi de takdir edilmişse, dua eder, kabul olunca belayı önler. Duanın belayı önlemesi de kaza ve kaderdendir. Şemsiye yağmura siper olduğu gibi, dua da Belaya siper olur.
    Ecel-i müsemma değişmez, ama Ecel-i kaza değişebilir. Ecel-i kazaya bir misal verelim: Birinin ömrü, (Eğer iyi iş yapar yahut sadaka verir, hac ederse 60 yıl, bunları yapmazsa 40 yıl) diye takdir edilmişse, vakit tamam olunca, eceli bir an gecikmez. Birinin 3 gün ömrü kalmışken, akrabasını Allah rızası için ziyaret etmesiyle, ömrü 30 yıla uzar. 30 yıl ömrü olanın ömrü de, akrabasını terk ettiği için, 3 güne iner. Bir hadis-i şerifde :( Sıla-i rahim [salih akrabayı ziyaret], ömrü uzatır.) [Taberani]
    Takdir, ezelde Levh-i mahfuz’da yazılmıştır. Yani, Levh-i mahfuz’da olacak değişiklikler ve ömürlerin artması ve kısalması da ezelde yazılmıştır ki, buna kaza-i muallak denir. (Lübab-üt-te’vil)
    Bir örnek: İki kişi, Hz. Davud(a.s)’a birbirini şikâyet etti. Azrail aleyhisselam gelip; “Bu iki kişiden birinin eceline bir hafta kaldı. İkincisinin ömrü de, bir hafta önce bitmişti, ama ölmedi” dedi. Hz. Davud(a.s), hayret edip sebebini sorunca cevaben dedi ki:”İkincisinin bir akrabası vardı. Buna dargındı. Bu, gidip onun gönlünü aldı. Bunun için Allah’u Teâlâ, onun ömrünü 20 yıl uzattı.” [Levh-i Mahfuz ve Ümm-ül-kitab risalesi]
    Cenab-I Hakk’ın kaderi [ezeldeki ilmi] nasıl ise, Levh-i mahfuz’daki değişiklikler, ona uygun olur. Hz. Ömer (r.a) yaralanınca Ka’bül-ahbar, “Ömer daha yaşamak isteseydi dua ederdi, çünkü onun duası elbette kabul olur” buyurdu. İşitip şaşıranlar, “Ecel bir an gecikmez ve vaktinden önce gelmez”mealindeki âyet-i kerimeye ne dersin denilince buyurdu ki: Evet, ecel hazır olunca gecikmez, fakat ecel hâsıl olmadan önce, sadaka ve dua ile, iyi amelle ömür uzar. Fâtır suresinde, “Herkesin ömrü ve ömürlerin kısalması yazılıdır”. Buyuruluyor. 
    Kadere boyun eğilmez mi? Reformcu (Akıllı insan, kadere boyun eğmeyen kişidir) diyor.Reformcu da, Mutezile kafalı diğer yamuklar gibi kaderi bilmiyor. Kadere boyun eğmeyen insan olur mu? Kader, Allah’u Teâlânın takdir ettiği şeylerdir. Bunu Kim önleyebilir ki? İnsan kaderini kendi çizemez. Bu konuda çok âyet-i kerime var. Bir ayette:”Yeryüzünde hiçbir olay ve başınıza gelen hiçbir musibet yoktur ki, biz onu yaratmadan önce, bir kitapta [Levh-i mahfuzda] yazmış olmayalım. Bu ise, Allah’a göre kolaydır.” (Hadid Suresi, 22)
    Resulullah (s.a.v) Efendimiz, kaderle ilgili âyet-i kerimeleri açıklayarak buyuruyor ki: “Allah, ilk önce Kalem’i yaratıp, “Sonsuza Kadar olacak olanı yaz” buyurdu. (Tirmizi)
    “Her şey ezelde yazıldı. Allah’ın ilmine göre, kalem kurudu.” (Tirmizi]) (Yani takdir son buldu ve kaleme yazacak bir şey kalmadı.)Bir kimse, hem Müslümanım der, hem de kaderi nasıl inkâr Eder?
    Ömür değişir mi? Reformcu diyor ki: (Kader, Cebriye inancıdır. Müslümanlar, kader yani ömür değişmez diyerek sağlığa hiç önem vermiyorlar, hasta olsalar tedaviye yanaşmıyorlar. Kaderim buymuş diyerek hiç çalışmıyorlar. Hâlbuki insan kaderini kendi çizer. Cebriye’den kurtulup kaderimizi kendimiz çizmeliyiz.)
    Bunu söyleyen böyle inananlar Mutezile itikadında olduğunu yine gizlememiştir. Cebriye nasıl bozuksa, Mutezile de o kadar bozuktur. Mutezile, (Allah, yaptığımız işlere karışmaz) diyerek kaderi inkâr edip, insanı hâşâ kendi işinin yaratıcısı zanneden çok sapık bir fırkadır. Bu konuda Cenab-ı Hak:”Her şeyin yaratıcısı Allah’tır.” (Zümer Suresi, 62, Mümin Suresi, 62)
    “Sizi de, işlerinizi de yaratan Allah’tır.” (Saffat Suresi, 96)
    “Rabbin, kendi istediğini yaratır, dilediğini seçer. Onların seçim hakkı yoktur.” (Kasas Suresi, 68)
    Ömrün değişmeyeceğini söyleyen Allah’u Teâlâdır. Bir âyet-i kerime der ki: “Ecel, bir an gecikmez ve vaktinden önce de gelmez.” (Araf Suresi, 34)
    Hiçbir Müslüman, kader değişmez diyerek sağlığını hiçe saymaz. Sağlığa, temizliğe dikkat etmenin, hastalanınca tedavi olmanın dinin emri olduğunu bilir.
    Şunları da iyi bilir: Vücudumuz, bize emanettir. Dinimiz onu iyi korumayı emrediyor. Hastayı tedavi ettirmek gerekir. Tecrübeyle etkileri kesin olan, aşı, serum ve mikrop öldürücü ilaçları kullanmak, gıda almak gibi farzdır. Yani Allahü teâlânın emridir. Tesiri kesin olan ilaçlar, gıda gibi olup, ilaç almayıp ölmek günahtır. Resulullah üç türlü ilaç kullanmıştır. Kur’an-ı kerim veya dua okurdu. İlaç kullanırdı. Her ikisini karışık da kullanırdı. Müslüman, (İlaç kullanmak da kaderdendir, Allah’ın izniyle fayda verir) hadis-i şerifini de bilir. Yani Müslüman dinin emri olduğu için çalışır, sağlığını gözetir. Müslüman iyilikle, dua ile ömrün uzayacağını bilir, kötülükle de ömrün kısalacağını bilir.
    Müslüman şunları da bilir: Kader değişmez. Kaza, kadere uygun olarak meydana gelir. Kaza, her gün çok değişip, sonunda kadere uygun olunca yaratılır. Kaza-i muallak şeklinde yaratılacağı yazılmış olan bir şey, kulun iyi ameliyle değişip yaratılmaz. İmam-ı Gazali hazretleri, (Kaza-i muallak, Levh-i mahfuzda yazılıdır. Eğer o kimse, iyi amel yapıp, duası kabul olursa, o kaza değişir) buyurdu. Hadis-i şerifte, (Kader, tedbirle, sakınmakla değişmez, fakat kabul olan dua, o bela gelirken korur) buyuruldu. (Taberani)
    Duanın belayı önlemesi de kaza ve kaderdendir. Kalkan, atılan oka; şemsiye de yağan yağmura siper olduğu gibi, dua da, gelen belaya siper olur. Bir hadis-i şerifte, (Kaza-i muallakı hiçbir şey değiştiremez. Yalnız dua değiştirir ve ömrü yalnız ihsan, iyilik arttırır) buyuruldu. [Hâkim]
    Cenab-I Hakk’ın kaderi [ezeldeki ilmi] nasıl ise, Levh-i mahfuz’daki değişiklikler, ona uygun olur. Hz. Ömer (r.a) yaralanınca Ka’bül-ahbar, “Ömer daha yaşamak isteseydi dua ederdi, çünkü onun duası elbette kabul olur” buyurdu. İşitip şaşıranlar, “Ecel bir an gecikmez ve vaktinden önce gelmez”mealindeki âyet-i kerimeye ne dersin denilince buyurdu ki: Evet, ecel hazır olunca gecikmez, fakat ecel hâsıl olmadan önce, sadaka ve dua ile, iyi amelle ömür uzar. Fâtır suresinde, “Herkesin ömrü ve ömürlerin kısalması yazılıdır”. Buyuruluyor. 
    Bunları bilen bir Müslüman elbette çalışır, sağlığına dikkat eder.Kaderi inkar edenlerin, Reformcunun dediği gibi, (Zaten rızkım, ecelim ve hastalıklarım önceden yazılmış) diyerek tedaviyi, sebeplere yapışmayı terk etmez.
    Bu mesele ile ilgili olarak; "Bütün kötülükler ve bunlardan biri olan küfür de Allah'ın iradesiyle olduğuna göre aynı zamanda, Allah'ın kazası ile de olması lâzımdır. Küfür de Allah'ın kazası ile olmuş olur. Kazaya rıza ise, vaciptir. Bu halde, küfre de razı olunmalı mıdır? Hâlbuki küfre rızanın küfür olduğu hususunda ittifak vardır." Şeklindeki bir düşünceye verilecek cevap şudur: Vacip olan, kazaya rızadır; kaza olunan şeye değil. Burada iki hal vardır.

    1-Küfrün faili ve mucidi.
    2-Küfrün mahalli.

    Küfrün faili, mucidi ve yaratıcısı Allah’tır.  Küfrü Allah yarattığı için kazadır ve bu kazaya rıza gerekir. "Allah niçin küfrü yarattı?" diye itiraz edilemez. "Şeytanı, domuzu neye yarattı?" diye itiraz edilemez. Bunların hapsinde hikmet vardır.
    Küfre mahal olmak, yani küfrü tercihimizle yaparak küfre girmek ise; kula aittir. Küfre mahal, yani kâfir olmaya rıza ise, küfürdür.
    Şu halde; küfre rıza ile küfrü Allah'ın yaratmış olduğuna rıza arasında fark vardır.
    Kaderin değişeni de, değişmeyeni de vardır. Mesela değişmeyen ecele, ecel-i müsemma denir.Bir âyet-i kerimede:”Ecel bir an gecikmez ve vaktinden önce de gelmez.” [Araf Suresi,34]
    İnsanın işine göre, ömrü ve rızkı değişebilir. Bir âyet-i kerimede:”Allah, dilediğini siler, dilediğini değiştirmez. Ümm-ül-kitab [Levh-i mahfuz] O’ndadır.” [Ra’d Suresi, 39]
    “Hadisi Kutside Cenab-ı Hak buyurdu ki: “Bana iman edip de, kadere, hayır ve şerrin benim takdirimle olduğuna iman etmeyen, benden başka Rab arasın.” [Şirâzî]
    “Herkes, sana fayda vermek için çalışsalar, Allah’u Teâlânın senin için takdir ettiğinden fazlasını yapamazlar. Herkes, Sana zarar vermeye kalksa, Allah’u Teâlânın takdir ettiği zarardan fazlasını veremez; çünkü artık kaderi yazan Kalem kurudu, yazıları değişmeyecek şekilde kesinleşti.” [Tirmizî]
    “Allahü teâlâ, “Ben âlemlerin rabbiyim, hayrı da, şerri de ben tâyin ederim” buyurdu. [İbni Neccar]
    İmam-ı Rabbânî (k.s) hazretleri buyuruyor ki: Kaza ve kader bilgisini, çok kimseler anlayamadığından doğru yoldan ayrılmıştır. Bunlardan bir kısmı, insanların isteyerek yaptığı işlerin zorla olduğunu sanmış, çokları da, insanların her işi yaratarak yaptığını, isteyerek yapılan işlere Allah’u Teâlânın karışmadığını söylemiştir. Üçüncüsü de, doğru yoldakilerin, İslamiyet’i iyi anlayanların sözüdür ki, bunlar, Fırka-i naciyye ismiyle müjdelenmiş olan Ehl-i sünnet vel-cemaat âlimleridir. Bunlar, birinci ve ikinci kısımda olanlar gibi taşkınlık yapmamış, orta yolu seçmişlerdir.

    Kula bela gelmez, Hak, yazmadıkça,
    Hak, bela göndermez, kul azmadıkça.

    Mutezile, (Herkes kaderini kendi belirler. Kader diye bir şey yoktur) der. Birinci mısra buna cevaptır. Yani (Allah’u Teâlâ dilemedikçe, insan bir şey yapamaz) deniyor.
    Cebriye ise, (Allah dilediğini hidayete kavuşturur, dilediğini sapıklıkta bırakır) âyet-i kerimesini yanlış anladığı için, (Her şeyi bize zorla yaptıran Allah’tır) der. İkinci mısrada, (Allah’ın takdiri insanların amellerine göredir, Allah kimseye zulmetmez) deniyor.
    (Biz her şeyi bir kadere, bir ölçüye göre yarattık) mealindeki âyet-i kerime için, bir Mutezile sapığı diyor ki:(Bu âyette olduğu gibi, diğer âyetlerde geçen kader kelimeleri ölçü demektir. Ehl-i sünnet’in bildirdiği anlamda Kur’an’da kader diye bir şey yoktur. Allah, insanların işleyeceklerini bir yere yazmamıştır. Kaderini herkes kendi belirler.)
    Görüldüğü gibi Mutezile meddahı, bu konudaki bütün âyet ve hadisleri inkâr etmekten çekinmiyor. Buna Resulullah (s.a.v) Efendimizin şu hadis-i şerifini gösteriyoruz:(Kaderi inkâr edenlere, “Yeryüzünde vuku bulan ve başınıza gelen bir musibet yoktur ki, biz onu yaratmadan önce, bir kitapta [Levh-i mahfuz’da] yazmış olmayalım. Elbette bu, Allah için kolaydır” [mealindeki] âyet-i kerimeyi söyleyin!) [Deylemî] (Bu âyet: Hadid Suresi,22)
    Peygamber (s.a.v) efendimizin kadere inanmayanlara sözü:"Onlarla tekrar karşılaşırsan, haber ver ki ben onlardan uzağım, onlar da benden uzak olsunlar." Abdullah İbnu Ömer sözünü yeminle de te'kîd ederek şöyle tamamladı: "Allah'a kasem olsun, onlardan birinin Uhud dağı kadar altını olsa ve hepsini de hayır yolunda harcasa kadere inanmadıkça, Allah onun hayrını kabul etmez.”
    Peygamber (s.a.v.) Efendimize alınyazısı hakkında Ashabtan birisi:“Ya Resulallah, yaptığımız ve yapacağımız işler önceden takdir edilip yazıldığına göre, iş yapmanın ne önemi vardır?” diye sorduğunda, Efendimiz(s.a.v):“Herkes, kendi işine hazırlanır” ve “Herkes önceden takdir edilmiş olan işlere hazırlanır” buyurdu.(Müslim, Tirmizi)
    Aynı suali soran, başka birine de, Şems suresini okudu. Bu surede: “Hayrı ve şerri ve bu ikisinin hallerini öğretip bunlardan birini yapabilmesi için, insana seçme hakkı (irade) verene yemin olsun ki, (Şems Suresi,8)
    “Nefsini kötülüklerden temizleyip faziletlerle dolduran kurtuldu.” (Şems Suresi,9) 
    “Nefsini günahta, cehalette, dalalette bırakan, zarar etti.” (Şems Suresi,10)
    Efendimiz (s.a.v) de: “Ahir zamanda fala inanıp, kaderi inkâr edenler çıkacaktır” (Tirmizi)
    “Kaderi inkâr edenin İslam’dan nasibi yoktur.” (Buhari)
    “Ahir zamanda, şu üç şeyden korkuyorum: Müneccimlere (falcılara) inanmak, kaderi inkâr ve idarecilerin zulmü.” (Taberani, İbni Asakir,)
    “Ümmetim kaderi inkâr etmedikçe, dinde sabittir. Kaderi yalanlayınca helak olurlar.” (Taberani)
    “Şu üç şeyden korkuyorum: Âlimin sürçmesi, Münafıkların Kur’an böyle diyor diyerek tartışmaya girişmesi, Kaderin inkâr edilmesi.” (Taberani)
    “Kaderden bahsedilince dilinizi tutunuz!”(Taberani) Yani; herkes kendi aklına ve mantığına göre değil de, ehl-i sünnet ulemasının KUR’AN VE SÜNNETE GÖRE YAPTIKLARI açıklamalarına göre kaderden söz etmelidir. Aksi durumda bilmeden sonsuz bir çıkmaza düşmüş olabiliriz.